به گزارش پتروچی، نمایشگاه ایرانپلاست با هدف تقویت بازار داخلی صنایع پلاستیک و تسهیل بازاریابی جهانی، از ابتدا تحت حمایت و ابتکار شرکت ملی صنایع پتروشیمی راهاندازی شد. این رویداد که سالانه در محل نمایشگاه بینالمللی تهران برگزار میشود، دارای ساختار مشخصی در اجاره فضا، رتبهبندی سالنها و تعرفههای مصوب است.
بر اساس مقررات جاری، اجاره فضای نمایشگاهی بر پایه نرخ مصوب و براساس نوع سالن و موقعیت مکانی تعیین میشود و هزینه اجاره زمین به صورت شفاف به شرکتکنندگان اعلام و دریافت میگردد. همچنین، ساخت و تجهیز غرفهها و تبلیغات محیطی، هزینههایی مجزا هستند که مسئولیت پرداخت آنها نیز بر عهده مشارکتکنندگان است.
با وجود این چارچوب مشخص، اطلاعات جدیدی که به پتروچی رسیده، نشانهای از یک رویه نگرانکننده و مغایر با فلسفه نمایشگاه آشکار ساخته است. بر اساس این گزارش، مجری برگزارکننده نمایشگاه، مبالغی چند میلیاردی تحت عنوان “کمک به برگزاری نمایشگاه” از برخی شرکتهای پتروشیمی مطالبه نموده است. مبلغ این مطالبه، به مراتب فراتر از نرخ رسمی و هزینههای منظورشده در جدول تعرفههای مصوب نمایشگاهی است.
آنچه این مطالبه را مسئلهسازتر میکند، مشروط کردن حضور شرکتهای بزرگ پتروشیمی در سالنهای اصلی نمایشگاه به پرداخت این مبالغ است. به این ترتیب، اگر شرکتی از پرداخت مبلغ مذکور خودداری کند، نه تنها فرصت حضور در سالن اصلی را از دست میدهد، بلکه به فضایی جداگانه و کماعتبارتر منتقل میشود ـ امری که عملاً حضور مؤثر در رویداد را برای او بیفایده میکند. در حالی که، معمولاً بازدید مقامات ارشد و رسانهها بر سالنهایی متمرکز است که شرکتهای بزرگ و مطرح در آن حاضر هستند، این سیاست عملاً سبب تمرکز قدرت و دیدهشدن صرفاً بر تعدادی محدود از بازیگران میگردد.
این روند علاوه بر تضییع حق انتخاب و رقابت سالم، تعهد حرفهای مجری به شفافیت مالی و احترام به سازوکار مصوب را نیز زیر سؤال میبرد. پرسش اساسی این است که این مبالغ میلیاردی بر چه اساسی مطالبه میشود و به چه شیوهای هزینه یا توزیع خواهد شد؟ بهویژه آنکه تا امروز هیچگونه گزارش مالی قابل استنادی در این خصوص منتشر نشده است.
از سوی دیگر، دستکاری فرآیندهای رسمی در تعیین جایگاه شرکتها و رتبهبندی فضای نمایشگاهی، نهتنها به گسترش انحصار و نابرابری در فضای رقابت دامن میزند، بلکه اعتبار و فلسفه وجودی نمایشگاه را تهدید میکند؛ تهدیدی که در صورت تداوم، میتواند به حذف تدریجی شرکتهای نوپا و متوسط و در نهایت تضعیف کلیت صنعت منجر شود.
در شرایطی که هدف اصلی برگزاری نمایشگاهها، تسهیل ارتباطات، رشد صنعت و ایجاد فرصت برابر برای تمامی فعالان است؛ چنین رویکردهایی شفافیت مالی و اعتبار ایرانپلاست را مخدوش و اعتماد بخش خصوصی را خدشهدار میکند. انتظار میرود مقامات برگزارکننده نمایشگاه و نهادهای ناظر هرچه سریعتر نسبت به این مطالبهها، شفافسازی کرده و ضمن انتشار عمومی صورتهای مالی و مکانیزمهای اخذ و هزینهکرد مبلغ، نسبت به احقاق حقوق برابر تکتک شرکتکنندگان متعهد باشند؛ چرا که آینده این رویداد راهبردی و جایگاه صنعت پتروشیمی کشور به شفافیت، انصاف و پاسخگویی گره خورده است.